INCI: Lactobacillus Ferment Lysate
Phân loại: Thành phần lên men / Ferment Lysate – thường được ứng dụng theo hướng Postbiotic trong mỹ phẩm
Keyword: Postbiotic, Lactobacillus Ferment Lysate, Lactobacillus, ferment lysate, hệ vi sinh da, skin microbiome, hàng rào bảo vệ da, dưỡng ẩm, làm dịu da
Lợi ích nổi bật: Hỗ trợ hàng rào bảo vệ da – Duy trì độ ẩm – Hỗ trợ làm dịu da
Lactobacillus Ferment Lysate là thành phần lên men/lysate được dùng trong mỹ phẩm chủ yếu với chức năng skin conditioning. Bài viết phân biệt đúng khái niệm postbiotic, dữ liệu về hàng rào – độ ẩm – làm dịu và giới hạn khi suy rộng giữa các chủng hoặc nguyên liệu khác nhau.
- 1. Lactobacillus Ferment Lysate là gì?
- 4. Điều cần hiểu đúng về Postbiotic
Lactobacillus Ferment Lysate là lysate của sản phẩm thu được từ quá trình lên men bằng vi sinh vật thuộc nhóm Lactobacillus.
Theo Cosmetic Ingredient Review – CIR, Lactobacillus Ferment Lysate được sử dụng trong mỹ phẩm với chức năng skin-conditioning – hỗ trợ duy trì tình trạng da. CIR cũng phân biệt thành phần này với Lactobacillus Ferment và Lactobacillus Ferment Filtrate trong hệ thống tên nguyên liệu mỹ phẩm.
Trong mỹ phẩm, Lactobacillus Ferment Lysate thường được nhắc đến trong nhóm Postbiotic. Tuy nhiên, cần hiểu đúng rằng Postbiotic không phải vi sinh vật sống.
Theo đồng thuận khoa học của International Scientific Association for Probiotics and Prebiotics – ISAPP, Postbiotic là chế phẩm chứa vi sinh vật đã bất hoạt và/hoặc các thành phần của chúng, đồng thời phải có lợi ích được chứng minh trên đối tượng sử dụng. Vì vậy, không phải mọi nguyên liệu lên men hoặc mọi bacterial lysate đều tự động được xem là Postbiotic chỉ dựa vào tên INCI.
Có thể hiểu đơn giản:
Probiotic liên quan đến vi sinh vật sống, trong khi Postbiotic tập trung vào vi sinh vật đã bất hoạt và/hoặc các thành phần còn lại của chúng.
Tại Việt Nam, các tài liệu khoa học cũng ngày càng đề cập đến vai trò của hệ vi sinh vật da. Một bài tổng quan năm 2026 trên Tạp chí Y Dược học Cần Thơ ghi nhận hệ vi sinh da tham gia vào việc duy trì hàng rào bảo vệ, điều hòa đáp ứng miễn dịch và bảo vệ da trước sự xâm nhập của vi sinh vật gây bệnh.
Đây cũng là một trong những cơ sở khiến các thành phần có nguồn gốc từ vi sinh vật và quá trình lên men ngày càng được quan tâm trong các công thức chăm sóc da.
Hàng rào bảo vệ da đóng vai trò hạn chế mất nước và giúp da đối phó với các tác động từ môi trường.
Một nghiên cứu lâm sàng năm 2023 đã đánh giá một mẫu mỹ phẩm chứa ferment lysate từ chủng Lacticaseibacillus rhamnosus IDCC 3201. Nghiên cứu ghi nhận công thức thử nghiệm giúp cải thiện chỉ số TEWL – lượng nước mất qua da trên vùng da bị tác động bởi SLS, đồng thời làm tăng độ ẩm da sau quá trình sử dụng. Trước đó, lysate từ chủng này cũng được ghi nhận làm tăng sản xuất ceramide trên tế bào sừng.
Có thể hiểu đơn giản:
Một số Lactobacillus ferment lysate cụ thể có tiềm năng hỗ trợ chức năng hàng rào bảo vệ, từ đó góp phần giúp da duy trì độ ẩm tốt hơn.
Đây không nên được hiểu là Lactobacillus Ferment Lysate hoạt động giống một chất hút ẩm điển hình như Glycerin hay Hyaluronic Acid.
Giá trị phù hợp hơn nằm ở hướng:
Cần lưu ý rằng nghiên cứu trên sử dụng một ferment lysate từ chủng cụ thể và một công thức thành phẩm cụ thể. Vì vậy, kết quả không nên tự động suy rộng cho tất cả nguyên liệu mang INCI Lactobacillus Ferment Lysate.
Bên cạnh hàng rào bảo vệ, các lysate từ vi khuẩn lactic còn được nghiên cứu về ảnh hưởng đến những quá trình liên quan đến phản ứng viêm trên da.
Một nghiên cứu trên tế bào sừng người đã khảo sát lysate từ sáu chủng vi khuẩn lactic thuộc nhóm Lactobacillus. Một số lysate làm giảm sự giải phóng các chất trung gian liên quan đến phản ứng viêm như IL-8, IL-6, MCP-1 và RANTES, với mức độ tác động khác nhau giữa từng chủng.
Điểm đáng chú ý là nghiên cứu cũng cho thấy:
Hiệu quả của lysate có tính đặc hiệu theo từng chủng vi sinh vật.
Do dữ liệu này chủ yếu được thực hiện in vitro – trên tế bào, không nên diễn giải thành tác dụng điều trị viêm hay bệnh lý da.
Trong mỹ phẩm, cách hiểu phù hợp hơn là:
Lactobacillus Ferment Lysate có thể được ứng dụng trong các công thức hướng đến hỗ trợ làm dịu và duy trì cảm giác dễ chịu cho da.
Da là môi trường sống của nhiều nhóm vi sinh vật khác nhau, thường được gọi chung là skin microbiome – hệ vi sinh da.
Bài tổng quan của các tác giả từ Đại học Cần Thơ, Bệnh viện Da liễu TP. Cần Thơ, Trường Đại học Trà Vinh và Trường Đại học Y Dược Cần Thơ cho thấy hệ vi sinh da có mối liên hệ với hàng rào bảo vệ, miễn dịch tại da và tình trạng da.
Tại Việt Nam, Bệnh viện Da Liễu TP.HCM cũng đã đưa prebiotic, probiotic và postbiotic vào các nội dung cập nhật khoa học về ứng dụng microbiome trong mỹ phẩm và chăm sóc da.
Tuy nhiên:
Để đưa ra claim cụ thể về microbiome cần có dữ liệu phù hợp cho nguyên liệu hoặc thành phẩm, chẳng hạn đánh giá sự thay đổi thành phần, tính đa dạng hoặc các chỉ số liên quan đến hệ vi sinh da.
Vì vậy, với Lactobacillus Ferment Lysate nói chung, hướng diễn giải thận trọng hơn là:
Hỗ trợ chăm sóc môi trường da và hàng rào bảo vệ – những yếu tố có mối liên hệ chặt chẽ với hệ vi sinh da.
Lactobacillus Ferment Lysate được sử dụng trong các sản phẩm chăm sóc da với chức năng chủ yếu là skin-conditioning. CIR ghi nhận thành phần này có mặt trong các công thức chăm sóc da dạng leave-on, bao gồm sản phẩm dành cho mặt và vùng quanh mắt.
Thành phần có thể được ứng dụng trong:
- Serum
- Essence
- Toner
- Kem dưỡng
- Gel dưỡng
- Mist
- Các sản phẩm chăm sóc hàng rào bảo vệ da
Trong công thức, Lactobacillus Ferment Lysate có thể được phối hợp với các nhóm thành phần như Glycerin, Hyaluronic Acid, Panthenol, Ceramide, Niacinamide, Allantoin hoặc các thành phần làm dịu khác để xây dựng công thức chăm sóc da theo hướng:
Đây là điểm quan trọng nhất khi truyền thông về thành phần này.
Probiotic phải bao gồm vi sinh vật sống. Postbiotic theo định nghĩa ISAPP liên quan đến vi sinh vật đã bất hoạt và/hoặc thành phần của chúng, đồng thời lợi ích phải được chứng minh.
Do đó, không nên mô tả Lactobacillus Ferment Lysate bằng những cách như:
- “Đưa lợi khuẩn sống lên da”
- “Bổ sung lợi khuẩn sống”
- “Lợi khuẩn định cư trên da”
Tác động của một nguyên liệu có thể phụ thuộc vào:
- Chủng vi sinh vật
- Điều kiện lên men
- Phương pháp bất hoạt và ly giải
- Thành phần của lysate
- Nồng độ sử dụng
- Hệ nền công thức
- Dữ liệu của nguyên liệu và thành phẩm
Các nghiên cứu trên nhiều lysate Lactobacillus cũng cho thấy sự khác biệt về đáp ứng giữa từng chủng.
Vì vậy, không nên suy luận:
Một chủng Lactobacillus có dữ liệu tốt → tất cả Lactobacillus Ferment Lysate đều có cùng hiệu quả.
Lactobacillus Ferment Lysate là thành phần thu được từ sản phẩm lên men Lactobacillus sau quá trình ly giải và được sử dụng trong mỹ phẩm chủ yếu với chức năng điều hòa, chăm sóc da – skin conditioning. CIR kết luận nhóm Lactobacillus Ferment Ingredients được đánh giá là an toàn trong các điều kiện và nồng độ sử dụng mỹ phẩm được xem xét trong báo cáo.
Các nghiên cứu trên một số ferment lysate và chủng Lactobacillus cụ thể cho thấy tiềm năng nổi bật theo ba hướng:
Điều quan trọng là Postbiotic không phải vi sinh vật sống, và lợi ích của Lactobacillus Ferment Lysate cần được đánh giá dựa trên chủng vi sinh vật, nguyên liệu cụ thể, mức độ bằng chứng và toàn bộ công thức sản phẩm.
▶ Sản phẩm có chứa thành phần Lactobacillus Ferment Lysate:
AurABERA Essence InvisiblePower Intimate Care Foam
MEN'S ABERA Pure 429 Intimate Care Foam
1. Đặc điểm sinh học và vai trò của hệ vi sinh vật trên da người. Từ Mậu Xương, Nguyễn Thị Thúy Liễu, Huỳnh Xuân Phong, Trần Ngọc Dung. Tạp chí Y Dược học Cần Thơ, 25/04/2026, số 97, tr. 158–169. DOI: 10.58490/ctjump.2026i97.4406. Nội dung tham khảo: hệ vi sinh vật da, vai trò đối với hàng rào bảo vệ, miễn dịch và bảo vệ da. Xem bài trên Tạp chí Y Dược học Cần Thơ
2. Hội thảo khoa học “Công nghệ vi sinh học – Ứng biến chủ động cho sức khỏe làn da”. Bệnh viện Da Liễu TP.HCM, 2025. Nội dung tham khảo: vai trò và ứng dụng của hệ vi sinh vật trong mỹ phẩm; bối cảnh ứng dụng prebiotic, probiotic và postbiotic trong chăm sóc da. Đây là nguồn bổ trợ bối cảnh chuyên ngành, không dùng làm bằng chứng trực tiếp cho hiệu quả của Lactobacillus Ferment Lysate. Xem thông tin từ Bệnh viện Da Liễu TP.HCM
3. Đồ uống lên men probiotic từ một số loài rong đỏ Việt Nam. Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam – VAST, 07/11/2022. Nội dung tham khảo: bối cảnh nghiên cứu về Lactobacillus, probiotic và các khái niệm liên quan đến tế bào vi sinh vật bất hoạt/postbiotic tại Việt Nam. Do tài liệu thuộc lĩnh vực thực phẩm và sử dụng cách định nghĩa trước khi thuật ngữ được chuẩn hóa rộng rãi, nguồn này chỉ dùng bổ trợ khái niệm, không chứng minh công dụng trên da. Xem tài liệu của Viện Hàn lâm KH&CN Việt Nam
4. Salminen S. et al. – The International Scientific Association of Probiotics and Prebiotics consensus statement on the definition and scope of postbiotics. Nature Reviews Gastroenterology & Hepatology, 2021, 18, tr. 649–667. Nội dung tham khảo: định nghĩa Postbiotic, tiêu chí để một chế phẩm được xem là Postbiotic và phân biệt với Probiotic, metabolite hoặc ferment thông thường. Xem ISAPP Consensus Statement
5. Safety Assessment of Lactobacillus Ferment Ingredients as Used in Cosmetics. Expert Panel for Cosmetic Ingredient Safety – Cosmetic Ingredient Review, Final Report, 06/10/2025. Trang tham khảo: p. 2 – chức năng skin-conditioning và kết luận chung; pp. 9–10 – kết luận an toàn, định nghĩa và chức năng của Lactobacillus Ferment Lysate. Xem Final Report của CIR
6. Lee M. et al. – Cera-Glow, ferment lysates of Lacticaseibacillus rhamnosus IDCC 3201, improves skin barrier function in clinical study. Journal of Cosmetic Dermatology, 06/2023, 22(6), tr. 1879–1886. Nội dung tham khảo: ceramide, TEWL, độ ẩm và hàng rào bảo vệ da của công thức chứa ferment lysate từ L. rhamnosus IDCC 3201. Xem nghiên cứu trên PubMed
7. Brandi J. et al. – Exploring the wound healing, anti-inflammatory, anti-pathogenic and proteomic effects of lactic acid bacteria on keratinocytes. Scientific Reports, 14/07/2020, 10:11572. Nội dung tham khảo: tác động của sáu Lactobacillus lysate lên keratinocyte, các cytokine/chemokine liên quan đến phản ứng viêm và sự khác biệt theo từng chủng. Xem nghiên cứu trên Scientific Reports
